Olędry czy olendry

zen
Maniak
Maniak
Posty: 2049
Rejestracja: 20 lip 2010, 14:27
Imię i Nazwisko: Tomasz Napierała
Lokalizacja: Nowy Tomyśl/Poznań

Olędry czy olendry

Post autor: zen » 19 mar 2011, 14:36

Hej,
Czy ktoś może ujednoznacznić która forma jest poprawna? Spotykam się z obiema i to na wydawałoby się wiarygodnych stronach www, np. na Muzeum Wolsztyńskim używają formy olendry.
Ostatnio zmieniony 20 mar 2011, 14:20 przez zen, łącznie zmieniany 1 raz.
i tyle

przemek_mierzejewski
Maniak
Maniak
Posty: 3964
Rejestracja: 23 maja 2009, 11:07

Re: Olędry czy olendry

Post autor: przemek_mierzejewski » 19 mar 2011, 15:04

Świetne pytanie. Czuję się wyrwany do odpowiedzi.

Ja też nie znam odpowiedzi. Teoretycznie "Olendry" pochodzą od Holendrów.
Ale...
Używam "olędry" za historykiem Władysławem Rusińskim i "biblią" historii olędrów "Osady tzw. 'OLĘDRÓW' w dawnym woj. poznańskim", do tej pory właściwie jedyna książką o osadnictwie olęderskim.
Zbigniew Chodyła, po ponad 60 latach, ma wydać (mam nadzieję, że wkrótce) swoją wieloletnią pracę. Pisałem o tym tutaj http://www.forum-nowytomysl.pl/viewtopi ... 521&p=3887

Może dlatego jakoś inaczej pisane, że niemieckie tłumaczenie słowa "olędry" jest specyficzna tylko w odniesieniu do osad olęderskich wokół NT brzmi "Hauland". A być może to tylko błąd Rusińskiego. Ale to są tylko moje dywagacje.
Wydaje mi się, że obie formy są obecnie stosowane.

Obrazek
Administrator
Przemek Mierzejewski / Nowy Tomyśl

Awatar użytkownika
StryderS
Maniak
Maniak
Posty: 2133
Rejestracja: 13 maja 2009, 14:58
Imię i Nazwisko: Szymon Konieczny
Lokalizacja: Nowy Tomyśl

Re: Olędry czy olendry

Post autor: StryderS » 19 mar 2011, 15:36

A nie jest tak czasem, że "olendry" to przestarzała forma "olędrów"? Czasami w starszych publikacjach sprzed II wojny światowej spotykamy taki zapis.
@przemek_mierzejewski : Czy mógłbyś się zapytać Pana Chodyły o tę kwestię?
Administrator/ Szymon Konieczny

przemek_mierzejewski
Maniak
Maniak
Posty: 3964
Rejestracja: 23 maja 2009, 11:07

Re: Olędry czy olendry

Post autor: przemek_mierzejewski » 19 mar 2011, 19:29

StryderS pisze:@przemek_mierzejewski : Czy mógłbyś się zapytać Pana Chodyły o tę kwestię?
Tak, to dobry pomysł. Wysłałem pytanie.
Administrator
Przemek Mierzejewski / Nowy Tomyśl

Awatar użytkownika
AgnieszkaK
Nowicjusz
Nowicjusz
Posty: 79
Rejestracja: 28 lip 2010, 20:31
Lokalizacja: Nowy Tomyśl

Re: Olędry czy olendry

Post autor: AgnieszkaK » 20 mar 2011, 09:40

Zależy forma od miejsca zapisu i czasu,w którym został wykonany.Np.w okolicach Kwilcza około 1811 występowała forma olender.Zapis znalazłam przy chrzcie dziecka,że ojciec olender okupny

przemek_mierzejewski
Maniak
Maniak
Posty: 3964
Rejestracja: 23 maja 2009, 11:07

Re: Olędry czy olendry

Post autor: przemek_mierzejewski » 20 mar 2011, 13:02

Przypuszczam, że formę "olęder" wprowadził właśnie Rusiński.

Pierwsze zapiski w księdze urodzeń parafii katolickiej w Wytomyślu dotyczące wsi 'Olendry', pojawiły się 3 maja 1693. Tego dnia została ochrzczona Elżbieta córka Franciszka i Gertrudy Derlo. [z ksiąg parafii Wytomyśl znajdującej się w Miejskiej i Powiatowej Bibliotece Publicznej w Nowym Tomyślu].
Administrator
Przemek Mierzejewski / Nowy Tomyśl

przemek_mierzejewski
Maniak
Maniak
Posty: 3964
Rejestracja: 23 maja 2009, 11:07

Re: Olędry czy olendry

Post autor: przemek_mierzejewski » 22 mar 2011, 14:27

Pytanie postawione przez Zena, było bardzo ciekawe i stało się impulsem do zaczerpnięcia wiedzy "u źródła", jedynego specjalisty od osadnictwa olęderskiego. Uzyskałem zgodę na publikację prywatnej korespondencji.
Szanowny Panie,
W najstarszych źródłach z XVI i XVIIw.(uniwersałach podatkowych, przywilejach osadniczych, lustracjach, inwentarzach i in.) występowały formy Holandry/Olandry ale także Holendry/Holędry/Olędry. Forma Holędry, a częściej Olędry, upowszechniła się i przeważała w źródłach z XVIIIw., kiedy to osadnictwo olęderskie rozwijało się masowo, aczkolwiek obok niej występowały nadal także formy Holendry/Olendry. W potocznym języku, w gwarze, wskutek labializacji głoski "h" przeważała wymowa nazw wsi olęderskich i osadników, jako: Olędry, olędry(Uolędry). Do upowszechnienia tej formy, jako wyraźniej podkreślającej stanowiący istotę tego osadnictwa status prawny i gospodarczy (przy mieszanym etnicznie składzie osadników) przyczynił się niewątpliwie - jak już Pan to sam zauważył -W. Rusiński. Dlatego właśnie bardziej właściwe i uzasadnione jest stosowanie formy: Olędry. Szerzej piszę o tym w mej pracy.
Z wyrazami szacunku i pozdrowień
Zbigniew Chodyła
Administrator
Przemek Mierzejewski / Nowy Tomyśl

ODPOWIEDZ

Wróć do „Na każdy temat”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość